جمعى از نويسندگان
181
مجموعه مقالات برگزيده كنگره بزرگداشت آيت الله سيد على آقا قاضى (ره) (فارسى)
رهنمودهاى لازم را ارائه فرمايد . اين خود بيانگر موقعيت خاص و نفوذ معنوى ايشان و برجستگى مقام علمى و اجتماعى آن فقيه بلند پايه در مسند مرجعيت است . مقام علمى آيتآله محمد على مدّرس تبريزى انديشمند فرزانه و مولف كتاب گرانقدر ريحانهالادب مىنويسد : « آيتاله فاضل شربيانِ ، از متبحرّين علماى اماميه و فقهاى اثنى عشريه قرن چهاردهم هجرى مىباشد . او عالم عامل ربّانى ، فقيه كامل سبحانى ، اصولى رجالى ، معقولى ، منقولى و در مكارم اخلاق يگانه و شهره ، آفاق بود » . بعد از رحلت علامه كوه كمرى ، رياست و مرجعيت حوزه علميه نجف اشرف را ميزا محمد حسن شيرازى « ميرزاى بزرگ » به عهده گرفت . در همين زمان علامه شربيانى از برجستهترين اساتيد حوزه و مرجع تقليد گروه بىشمارى از شيعيان بود ، بعد از ارتحال ميرزاى بزرگ اكثر مقلّدان آن مرجع نامدار به آيتاله فاضل شربيانى مراجعه كردند . او در همه علوم سرآمد روزگار خود بود به خصوص در « اصول » اقيانوسى بود بىپايان . چنان كه يكى از اساتيد بلند پايه معاصر ايشان در اين باره مىگويد : « اگر تمام كتابهاى اصول را به دريا بريزند علامه شربيانى همه آنها را از حافظه املاء مىكند » . ملاقات با چرچيل در اواخر دوره قاجار انگليسىها از نفوذ روسها در كابينه دولت ايران سخت بيمناك بودند . چون نتوانستند در اركان حكومت نفوذ نمايند به ناچار متوّسل به راههاى ديگر از جمله ملاقات مراجع تقليد شيعه در نجف و كربلا شدند . نمونه اين ديدارها ملاقات سرآرتور هنرى هاردينگ وزير مختار انگليس به اتفاق مستر چرچيل با آيتاله فاضل شربيانى بود . هاردينگ در كتاب خود به نام « يك ديپلومات در شرق » چنين مىنويسد : « بالاخره مستر چرچيل موفق شد با يك مجتهد بسيار متنفّذ و روحانى بزرگ ملاقات كند . اين مرد روحانى از اهالى آذربايجان و موسوم به آقاى فاضل شربيانى است . اين شخص مقدس عالى مرتبه با مهربانى و تواضع مستر چرچيل را پذيرفت و با كمال صراحت بيان عدم